Dresden

Ik ‘was in de buurt’, dus besloot ik ook enkele dagen hier, in Dresden door te brengen. Ik kwam gisteravond aan en was binnen een kwartier in mijn hotel.

Tja, de reis…… gelukkig adviseerde de eerste Duitse conductrice die mijn kaartje kwam kontroleren me de app van de Duitse spoorwegen op mijn telefoon te installeren, want na Keulen heb ik volgens een andere route in allerlei treinen gezeten maar niet meer in de door mij gereserveerde treinen. Ik had de avond voor vertrek nog een reiswijziging van de ns ontvangen, maar die was alweer uit de mogelijkheden verdwenen.

Mijn doel werd: ‘zitten in een trein richting Dresden’, de conducteurs keurden mijn kaartje goed, waarschijnlijk waren zij allang aan de situatie gewend en geldt nu bij controle ‘is er een kaartje, richting het doel van de reis’.

Binnen een kwartier was ik in het hotel, dit staat achter het Kulturpalast, een van de vele overblijfselen uit de DDR tijd.

‘s Avonds heb ik nog een kleine wandeling in de buurt gemaakt.

Vandaag heb ik heerlijk ontbeten met dit prachtige uitzicht op de Frauenkirche.

De kerk is bij het bombardement in 1945 helemaal verwoest (net als bijna alles in Dresden), en is na de oorlog weer helemaal opgebouwd, ook nu weer is het ‘net als alles’ in de oude binnenstad.

Morgen meer ‘oude stad’, vandaag had ik zin om bij de geschiedenis wat dichterbij te zijn. Twee boeken die in Dresden spelen hebben veel indruk gemaakt, de dagboeken van Victor Klemperen (1933-1945 en 1945 – 1959) en ‘De Toren’ van Uwe Telkamp.

Na de oorlog zijn er geen plekken van Victor Klemperer meer om te bezoeken. Alleen de ‘Pragerstrasse’, hij beschrijft hoe hij hier liep nadat de eerste maatregelen tegen de Joden waren ingevoerd en er mensen waren die hun hoed voor hem afnamen. Deze straat bestaat nog steeds, maar is nu een brede winkelstraat met hoge flats.

En de Elbe, hier rende de inwoners naartoe toen hun stad in brand stond, ze sprongen, ongeacht de brandende olie die er opdreef, in het water omdat ze dachten daar veilig voor de vuurzee te zijn.

Klemperer overleefde de oorlog en besloot in Dresden te blijven wonen, ook toen het communistisch werd. In de latere dagboeken beschrijft hij hoe hij in Dresden bleef wonen en het regime aanvankelijk het voordeel van de twijfel gaf.

‘De Toren’ is in het boek de naam van de wijk waar Uwe Telkamp opgroeide en het verhaal zich afspeelt.

Ik heb thuis al jarenlang een beschrijving van een wandeling door deze wijk liggen, maar vergeten mee te nemen. In het toeristenbureau had de jonge medewerker nog nooit van Uwe Telkamp gehoord….. maar gelukkig hoorde een oudere vrouw van ons gesprek en gaf me de tip naar een boekwinkel onderaan de kabelbaan te gaan.

Het is een lange tocht door Dresden met een tram en een bus, het openbaar vervoer is hier goed zo blijkt. Zoals de hele wijk is de boekhandel mooi en oud. Het boekje met de wandeling is uitverkocht, maar ik kreeg veel tips.

Ik heb vanmiddag heerlijk in de zon door de wijk (vooral klimmend en dalend) gewandeld, met af en toe wat nevelige uitzichten op de Elbe en de bergen in de verte. Er staan hier prachtige oude huizen, ‘allemaal met hun eigen gezicht’ (zoals er in de boekwinkel gezegd werd) en er hadden nog meer beroemdheden gewoond, dus hieronder een kleine selectie.

Overigens, in de DDR tijd woonde hier dus niet 1 familie. Er woonden vaak veel families elk in 2 kamers en de keuken en de wc moest gedeeld worden.

Het boek eindigt met de eerste grote protesten tegen het regime waarmee in 1989 Die Wende begon. Ze worden bij het station tegen gehouden door militairen. De moeder van Christiaan -de hoofdpersoon- loopt voorop. In de gevechten die ontstaan komt ze tegenover haar zoon te staan die als dienstplichtige door het regime is ingezet. Hij wist niets van haar mening, haar meedoen met de demonstraties.

Zo ging dat toen. Moeder en zoon wisten niets van elkaars mening, bang voor verraad, onderdrukking, moeder en zoon.