Hier in het noorden denk ik veel aan Belfast, een stad die ik in het voorjaar bezocht. Belfast en Jaffna zijn steden, beide met een gewelddadige geschiedenis, een geschiedenis nog zo kort geleden en nog zo aanwezig.
Zowel de IRA als de Tamil Tigers hadden hun oorsprong in achterstelling, de ene religieus bepaald, de andere etnisch/religieus. Beide begonnen met terechte, begrijpelijke redenen en beide ontaardden zo snel in terreur – terreur naar de vijand, terreur naar de eigen organisatie.
Op dit moment draait de serie ‘Say nothing’ (ik heb voor het eerst van mijn leven een (maand) abonnement op disney+ genomen) over twee zussen die carrière maken binnen de IRA. De serie laat de ontwikkeling van de IRA, de willekeur, de hypocrisie, nou ja alles zien. De eerste afleveringen zijn als een romantische b film, maar al snel wordt het verschrikkelijk en echt, zo echt. En alles is gebaseerd op de werkelijkheid, het is echt zo gegaan, zo was het echt realiseerde ik me de hele tijd bij het kijken.
Hoe gaat een stad, een volk om met haar geschiedenis, met zo’n geschiedenis? Je kunt tegenwoordig bij de plaatselijke vvv een folder over rondleidingen door ex IRA gevangenen halen, in het museum in Belfast is een prachtige tentoonstelling over de geschiedenis van de muurschilderingen en er is zelfs een IRA museum (in de flat die een belangrijke rol in de serie speelt).
Nu in het ‘hart’ van het Tamil Tigers gebied is er door mij niets van welke conflicten dan ook te merken. Ik spreek en lees de taal niet, dat kan een reden zijn. Maar ik denk eerder dat de Tamils helemaal verslagen zijn en dat er ‘rust’ heerst (zolang het duurt). De boeddhistische Senegalezen laten duidelijk zien dat ze de baas zijn. Jaffna ligt op een schiereiland, verbonden met het vaste land door een heel smalle strook land: de Olifantenpas. Om die pas is de beslissende ‘veldslag’ gevoerd. Nu staat er aan het begin een verschrikkelijk lelijk herinnerings- overwinningsbeeld: een klomp beton waar de loop van een geweer uitsteekt, en hieruit rijst een lelijke ijzeren Lotus op.
Ik ben nu in Trincomalee, ook een plaats in de burgeroorlog. Hier staat aan het begin van het pad naar de belangrijkste hindoeïstische tempel een spiksplinternieuwe boeddhistische pagode en het hele gebied wordt bevolkt door herten! Iets waar Hindoes dus niet mee hebben. het zijn symbolen, belangrijke symbolen.
Kon ik in Belfast (weliswaar van 1 kant) alles horen en zien over de burgeroorlog, hier niets. Er moet toch een manier van verwerken zijn, verwerken van wat je is aangedaan, wat jezelf hebt gedaan? Er moet toch iets van leren samen wonen te zijn?
Morgen reis ik het Tamil gebied weer uit en kom in het ‘gewone Sri Lanka’, waar je ook niets van die recente geschiedenis merkt.
Ik gavme daar maar weer heerlijk met het boeddhisme van lang geleden bezig houden, met de prachtige beelden en tempels, heerlijk veilig.
Maar het blijft me bezig houden, hoe gaat het nu echt daar achter de deuren van de huizen waar ik langs loop, wat gaat er nu echt om in het hoofd van de tuktuk chauffeur. .
Van de bergen en het water 