Een dagje Bayreuth

Maandag 28 juli, het is een operaloze dag, dus sightseeing vandaag.

Bayreuth is een kleine plaats. Er staat een oud en een (relatief) nieuw slot, met een prachtige Schlossgarten,  er zijn bronnen en veel mooie nieuw gebouwde huizen en kerken. Want bijna  heel Bayreuth is in de 2e Wereldoorlog verwoest. (Het Festspielhaus is op miraculeuze wijze de dans ontsprongen).

Bayreuth dankt haar naam aan Wagner.

Hij koos Bayreuth als woonplaats omdat hij vond dat deze plaats de voor hem gewenste kleinsteedse atmosfeer bezit. Die atmosfeer is er nog steeds…                                    

Er is een beeldig buurtje, en verder 1 winkelstraat met hoofdzakelijk restaurants en veel worst tenten.

Dus vandaag op naar zijn villa. Zowel de bouw hiervan als van het Festspielhaus zijn betaald door koning Ludwig de 2e.

Op het huis staat: ‘hier waar mijn waanvoorstellingen tot rust kwamen – Wahnfried – wordt dit huis door mij genoemd.

Hier in het midden staat de god Wotan, met het gezicht van Wagner.

In het gebouw (met uitbreiding) is nu het Wagnermuseum gevestigd met een uitgebreide afdeling over de nazi- periode. (Hitler op het balkon van het Festspielhaus…ik ben er gisteravond ook even gaan staan)

Ein Deutscher Vall …..zong Wolf Biermann al weer lang geleden, ik moest er aan denken toen ik las dat  Horst Mahler gestorven was. Ook hij ging politiek van uiterst links naar uiterst rechts. En zo was ook der Vall Wagner. Van bijna anarchistisch naar nationalistisch en anti-semitisch.

In het park rondom het festspielhaus staat een overzicht van alle joodse zangers en musici die eerst uit het muzikale en daarna uit het stadsbeeld verdwenen. Een groot aantal van hen is in de kampen vermoord. Ook is er een overzicht van de rol die de familie Wagner bij de opkomst tot het einde van het nazi regime speelde. Hitler kwam er graag en vaak op bezoek, bij de familie en om er naar de opera’s te luisteren.

Wagner werd geen lid van de nazipartij omdat hij al gestorven was toen Hitler aan de macht kwam.

De denazificatie van het gehele Wagnergebeuren duurde van 1951 – 1976.

Wij ‘hebben’ Lucebert en W.F.Hermans, maar zij verbleken bij Wagner. Is er een scheiding tussen de politieke ideeën en de composities van een componist? Kan een componist, of schilder die scheiding maken? Kan de lezer, luisteraar of kijker die maken? Als  je weet hebt van die visie? Telt die mee in je oordeel?

Angela Merkel bezoekt elk jaar het Wagnerfestival. Ook toen ze bondskanselier was. In haar werkkamer hing een schilderij van Emil Nolde, een zee-gezicht. Nolde is 1 van de belangrijkste Duitse schilders van het expressionisme. Zijn werk werd door de nazi’s verboden als ‘ontaard’. Hij was echter ook aanhanger van de NSDAP en antisemiet. Het schilderij van de zee had volstrekt geen politieke betekenis, toch haalde Merkel het weg uit haar kamer. En toch bezocht en bezoekt ze het Wagnerfestival.

Zoveel vragen…..