In Polen las ik het boek ‘Jaag je ploeg over de botten van de doden’, geschreven door Olga Tokarczuk. In dit boek vertaalt de hoofdpersoon gedichten van William Blake. De Engelse dichter die dat prachtige ‘Jerusalem’ schreef. En hij schreef meer mooie gedichten, zoals dit.
Op HamelTor, ik kon er helaas geen uur blijven. (Er zou nu een filmpje te zien moeten zijn- soms wel, soms niet. De techniek? Het WiFi?)
Van Okehampton liepen we naar Chagford over de Dartmoorway, een pad dat met een grote cirkel aan de rand van Dartmoor loopt. Soms een Tor op, soms door het bos.
Zodra we het plaatsje uit waren volgden we een naar beneden stromend beekje. Een stroompje dat een kleine rivier werd. Hoe breder het werd, hoe onmogelijker het pad werd.
Toen het pad eenmaal van het riviertje weg draaide werd het weer klimmen en kwamen de schapen weer op ons pad. Sommige hellingen zijn helemaal bedekt met varens, soms wel een meter hoog.
Tenslotte kwamen we in Chagford aan, waar ik vorig jaar in de stromende regen en mist het wandelen voor die dag opgaf.
Stralend weer, dus nu kon ik door!
Vanuit Chagford liepen we de volgende dag dwars door Dartmoor (ongeveer) van noord naar zuid naar Widecombe in the Moor een beeldig en toeristisch plaatsje. De dag begon goed…….we konden het begin van het pad niet vinden en liepen verkeerd. (4 km extra).
De tocht ging eerst lang door bossen wat gezien de hitte goed uitkwam. Zoals gebruikelijk kwamen we weer diverse dieren tegen, zoals deze koeien die onder de boom de koelte hadden op gezocht. Na een nieuwsgierige blik en wat voorzichtige stappen richting onze kant besloten ze het hazepad te kiezen en renden weg.
Vlak daarna ging het pad over een weiland waar een stier op stond. Hij loeide ons vol vreugde tegemoet. Eindelijk weer iets te doen! Wij besloten over het daarnaast liggende weiland te gaan, maar moesten hiervoor over hekken klimmen.
Nou ja, en toen moest de tocht dwars over de heuvels nog beginnen.
In het begin ging het lang vals plat stijgend over een helling die met heide pollen was bedekt. Hier was geen pad te bekennen. Zonder een goede kaart (ik had de kaart op de telefoon geïnstalleerd, en wonder der techniek daarop stond ook een tekentje dat aangaf waar ik liep en ook waar ik verkeerd liep…..), zou dit een onmogelijke tocht zijn geworden.
Onder aan de volgende top ligt een kring stenen. Hier is het pad in ieder geval duidelijk te zien. Niet duidelijk te zien is hoe stijl het daar naar boven ging.
En het was altijd onbeschrijfelijk mooi.
Hier hadden we om 6 uur een pub gereserveerd om te eten.
En ik was blij, zo blij dat ik ook op deze dag met prachtig weer hier in dit wonderbaarlijke gebied had kunnen wandelen. En zo blij dat het er voor vandaag opzat.
Het werd vandaag een lange dag hoog over de Moors, precies wat ik wilde, wat ik hoopte, en het weer was goed! We liepen door een eindeloze (zo leek het) leegte, met heel in de verte de toppen van de tors.
Halverwege bereikten we het ‘plaatsje’ Princetown, dit is het hoogst liggende plaatsje in Engeland en ik ben bang dat dit haar enige verworvenheid is, verder was er nauwelijks iets te beleven, behalve de Dartmoor gevangenis, een groot luguber complex.
We liepen maar snel door.
Aan het eind van de dag -die toch weer verder, langer en vermoeiender was dan gedacht- zaten we even langs de kant van de weg op de kant van een opgedroogd slootje bij te rusten toen er een auto stopte waar een vrouw uitstapte die vroeg of we een probleem hadden. Kortom, ze zette ons voor de b&b in Tavistock af.
Tavistock is een grote plaats hier met een winkelstraat, een kerk en restaurants. Maar geen tandarts (meer), zo hoorden we later en een huisarts was ook moeilijk te vinden.
We aten hier heerlijke pizza’s, in een restaurantje ‘achter de kerk’ waar alle pizza’s een naam hadden van een beroemde wielrenner die dope had gebruikt, (ook dat hoorden we later).
We vertrokken met lichte regen en liepen langs een ‘echte Engelse kostschool’, ze bestaan dus echt!
Hierna kwamen ook op dit alternatieve pad (bad visibility option) diverse ‘overstapjes’
Gelukkig werd het weer droog en ook de schapen verschenen weer.
Halverwege bereikten we het plaatsje Mary on Tave, waar we grote verwachtingen van hadden, koffie! Gelukkig stond daar als eerste een kerk waar een vrouw werkte die ons mee naar haar huis nam voor koffie, want de enige pub in het dorp was dicht.
Ze bleek te wonen in een huis met een enorme tuin.
Na de koffie en de wandeling over de tuin liepen we verder, het weer klaarde op en er verschenen weer schapen op het pad, hadden misschien ook geschuild?
Tenslotte bereikten we Lydford, het doel van deze dag.
Het gereserveerde hotel bleek een ruim uur klimmen verder te staan en het is zeer authentiek (laat ik het zo omschrijven). Zowel in de kamer als op weg naar en in de badkamer moet je je hoofd naar beneden houden om dit niet te stoten. Maar we hebben behang met klaprozen, dus dat vergoedt veel.
En over klaprozen gesproken, die zijn er hier ook ‘in het geel’.
Het is een beetje krap op elkaar en ook iets helemaal anders maar ik ben weer op pad. Letterlijk op pad, alhoewel dat pad soms moeilijk te zien is. Hierboven ben ik net uit de bus in Ivybridge gestapt en bewonder ik de prachtige bloemen aldaar.
Vanuit Ivybridge wandel ik met Mariet (dus -ook- weer veel mooie foto’s van mezelf) eerst 9 dagen in Dartmoor en lopen we daarna door naar de kust.
Dartmoor ligt in Devon, het is een ‘hoogland’ (upland in het Engels, ik weet hier niet de goede vertaling voor) dat voornamelijk uit graniet bestaat waar heide op groeit.
De heuvels hier heten ‘tor’, ze hebben allen een karakteristieke vorm en er liggen (?) vaak enorme rotsblokken op. in de dalen stromen beekjes en rivieren. Bovenop de tor hoor (en voel) je de wind suizen, in de dalen hoor je altijd het water stromen. En het is altijd klimmen en dalen. En we zagen dieren, half verwilderde paarden, schapen, koeien en een vosje dat snel wegliep. En de vogels natuurlijk, kwetterend, fluitend in de dalen, zwevend hoog in de lucht.
De eerste nacht sliepen we in Buckfast, met uitzicht op de abbey.
De tweede wandeldag liepen we naar Hexworthy, hier staan 4 huizen en de Forest inn, waar we slapen. Bij aankomst hing er een bordje achter de deur: ‘closed’. En ook de rest van het gebouw zag er niet echt uitnodigend uit. Gelukkig was er een buurman die op een raampje tikte waarop een man verscheen. De kamer heet de ‘pinkroom’ met een mij onbekende bloem die het behang, het dekbed en het douche-gordijn siert. En ik at fish en chips.
Vandaag weer verder, naar Tavistock.
Nu weet ik waarom kapitein M. er de ochtend van 23 april op de drempel van Ravensbruck er zo knap uitzag. Nu weet ik weer waarom de kinderen zo mooi waren, die we die ochtend zagen op het perron van het Deense stationnetje. Ik weet waarom de bloemen zo mooi waren, waarom de hemel, de zon mooi waren, waarom de stemmen van de mensen zo ontroerend en mooi waren.
De aarde was zo mooi omdat we haar hadden teruggevonden.
Mooi en onbewoond.
(Charlotte Delbo)
Ik keer terug uit een andere wereld
naar deze wereld
die ik niet had verlaten
en ik weet niet
wat de echte wereld is
zeg me ben ik teruggekeerd
uit de andere wereld?
Voor mijn gevoel
ben ik nog daar
en sterf ik
nog daar
en elke dag
sterf ik
nog wat meer.
(Charlotte Delbo)
Apollinaire en Claudel
brachten ons in vervoering
weet je het nog?
Zo begint een gedicht
dat ik me wil herinneren
om het voor te dragen.
Ik ben alle woorden vergeten
mijn geheugen is de weg kwijt
in het puin van vroeger dagen
Mijn geheugen is verdwenen
en onze oude idolen
Apollinaire en Claudel
sterven hier samen met ons.
(Charlotte Delbo)
‘Het was een treurige vlakte
aan de rand van de stad.
De vlakte was ijzig
en de stad
had geen naam.’
(Charlotte Delbo)
Ik wil elke dag een foto delen met een citaat uit het boek ‘Niemand van ons zal terug keren’ geschreven door Charlotte Delbo.
‘Probeer te kijken. Gewoon om te zien.’
En nu ga ik met een internationaal gezelschap op retraite in Auschwitz. Ik was dit al heel lang van plan, maar er kwam elke keer iets tussen. En toen kwam Corona.
21 jaar geleden begon Bernie Glasmann met deze retraites. Bernie is de stichter van de Zen Peacemakers, deze organisatie is sterk gericht op sociale actie. Ik heb hem twee keer ontmoet. Hij is enkele jaren geleden overleden.
Er zijn 3 uitgangspunten, tenents: geloften.
Niet weten
Aanwezig zijn
Actie ondernemen
Ik weet niet of het kan, of ik het kan deze week een blog bij te houden, voor de geïnteresseerden hierbij een voorbeeld van een dag.
Van de bergen en het water 