Rienzi

Ter ere van 150 jaar Festspielhaus wordt de opera Rienzi voor het eerst sinds de 2e Wereldoorlog opgevoerd. Net als de enscenering van de Nibelungenring is dit een eenmalig gebeuren, alleen deze zomer.

De opera is niet onomstreden:

Wagner en zijn nakomelingen vonden het een draak en wilden niet dat hij nog zou worden opgevoerd.

De nazi’s waren er dol op. De opzwepende ouverture werd gespeeld op de partijdagen in Neurenberg en Hitler pleegde zelfmoord met de partituur op zijn borst.

Dit filmpje geeft een toelichting: zie YouTube.com: Wagners controversial Opera: Rienzi Premieres in Bayreuth.

https://youtube.com/shorts/Sofxvew1NWg?si=PjenUmjftb_dVmiB

Is het een draak van een opera?

Nee, maar Wagner veranderde hierna helemaal van stijl en daar paste Rienzi niet meer in. Daarnaast is het een opera uit zijn beginjaren, met natuurlijk beginners’fouten’.

Wagner wilde met deze opera het populisme (helaas van alle tijden) aan de kaak stellen. Dit met grote indrukwekkende koorpartijen (als ik het goed geteld heb bestond het koor uit 70 leden) en marsen.

De nazi’s konden deze muziek goed gebruiken, de les van de inhoud drong niet tot hen door. Helaas geldt dit voor meer populisten.

En hoe klinkt het als je ‘het verhaal’ niet kent, wat vind ik er dan van?

Ik vind het een indrukwekkende opvoering (mooi is niet het goede woord). Vooral na de eerste akte komt er structuur in het geheel. De opera is aangepast aan de huidige tijd, omdat hij in Italië speelt dacht ik soms nu komt Mussolini, of Meloni.

Met die aanpassing wordt het nergens vlak of goedkoop. De individuele ‘gezangen’ (het zijn geen aria’s) zijn niet spectaculair maar ook niet middelmatig.

Alhoewel er verschillende hedendaagse thema’s (oorlogen, armoede, ice, telefoons, tv enz.) aan bod komen is het niet chaotisch, wel soms zeer herkenbaar.

Het blijft raar dat een opera met zo’n duidelijk thema: populisme dat aan zichzelf ten gronde gaat, populair bij de nazi’s werd.