En altijd weer de weg. Camino Mozárabe, Spanje en de Arabieren.

De Moren vielen in 711 Spanje binnen en ze veroverden grote delen van het Iberische schiereiland, (met uitzondering van de noordelijke provincies). Vanaf ongeveer 800 begon de reconquista, waarbij ze steeds verder naar het zuiden werden teruggedrongen door de kruisvaarders. De reconquista eindigde in 1492 met de val van het allerlaatste overgebleven islamitisch koninkrijk Granada.

Er is weinig bekend over de geschiedenis en cultuur van de camino Mozárabe. De route werd van oudsher gebruikt door christenen die in het Moorse gedeelte van Spanje woonden op bedevaart naar Santiago en is daarmee 1 van de oudste routes. (Maar dat zeggen ze van alle routes). De bedevaarten hadden naast de religieuze altijd politieke, economische redenen. Volgens sommige theorieën stond het economische doel voorop. Ook werden de pelgrimsroutes ‘ingezet’ in de strijd tegen de Moren. Grote stromen mensen vormden zo een barrière. En er waren veel, heel veel mensen op weg naar Santiago.

Santiago (Jacobus) was de 3e apostel van Christus. Op de plaats waar nu Compostela ligt werden in 800 zijn beenderen ontdekt. Hij zou in Jeruzalem onthoofd zijn en met een schip in Finistere (enkele dagen verder lopen na Compostela) zijn aangespoeld. Eerder had hij het geloof al in Spanje gebracht. De vondst van zijn beenderen kwam de kerk erg goed uit bij de reconquista van Spanje. Men had een beschermheilige nodig in de strijd tegen de moren. (Zie zijn afbeelding als Morendoder in de Mezquita in Cordoba).

De route naar Finistere was in de oudheid al een magische route naar het eind van de wereld. De Kelten trokken er langs de sterren van de Melkweg volgend. Toen Santiago beschermheilige was geworden had dit een enorme aantrekkingskracht in de middeleeuwse wereld.

De ridders van Santiago, opgericht in 1170 was een religieuze orde met als doel het verslaan van de Moren. Ze ontwikkelden een grote militaire en economische macht. De orde leefde onder milde kloosterregels, de leden mochten zelfs trouwen. De orde beschermde de pelgrimsroutes en zorgde voor hospitaals en kerken. Ze vochten in diverse oorlogen vooral in het zuiden en verwierven grote gebieden rond Merida en Caceras.

Om cancelling te voorkomen………….

Kalifaat is in Spanje een gewoon woord. Ik heb nog gezocht naar een tasje met dat woord erop, want hoe zou men daar in Nederland op reageren? En met het woord ‘Moren’ wordt de islamitische bevolking bedoeld die tussen 700 en 1300 op het Iberisch schiereiland woonde.

Reclame in Cordoba.

Ook vond ik een folder met de ‘camino’ Califaat. (Langs alle Moorse restanten in het zuiden). De moslimraad van Spanje ijvert al jaren om te mogen, kunnen bidden in de Mezquita en krijgen hiervoor tot op heden geen toestemming. In de kathedraal van Compostela is de strijd van Santiago in een zijkapel uitgebeeld: aan zijn voeten liggen ‘morenkoppen’. (Men heeft er nu discreet (?) bloemen voorgezet. Er is nog een lange weg te gaan…….

En wat zagen wij hiervan op de camino Mozárabe.

We zagen op deze camino prachtige Moorse restanten en ‘stoere’ Santiago kerken (ze moesten tenslotte kracht uitstralen). Na de overwinning door de reconquista zijn er nog veel Moorse bouwmeesters gebleven, hun invloed op de bouwstijl en cultuur bleef tot heden. Omdat er in het Nederlands en Engels (voorzover ik weet) weinig literatuur over deze camino is, kwam het herhaaldelijk voor dat ik een Santiago kerk meende te ‘ontdekken’. Ook de plaatselijke vvv (voorzover open, ze waren vaak dicht) had nauwelijks informatie over de Santiago geschiedenis.

Santiago kerk in Trujillanos.

De laatste dag passeerden we het plaatsje Trujillanos. Hier bleek een kerk te staan gesticht door de Santiagoridders in 1327 om de omgeving te herbevolken. Het land is hier vruchtbaar dus dit lukte. Deze informatie vond ik op een blog van een andere pelgrim. Ter plekke geen bordje, geen info.

Voordat de Moren het land binnenvielen, heersten de Visigoten en daarvoor de Romeinen.

De Romeinse weg van Merida naar Cordoba.

De weg.

Culturen komen en gaan, hun wegen (en gelukkig veel meer) blijven en altijd weer is het voor mij een prachtige ervaring langs deze ‘oude wegen’ te gaan. Wegen die zoveel hebben meegemaakt, zoveel hebben veroorzaakt en zoveel hebben betekend. Ze vertellen van de geschiedenis van die honderden jaren, zoals van Moren die hier leefden en van de pelgrims die in de middeleeuwen op bedevaart naar Santiago liepen. ‘Een pad in de wereld’, vaak door prachtige, ongerepte natuur. Het is de weg, soms zwaar, soms mooi. En altijd weer realiseer ik me in dat ‘kleine’ bestaan ‘het wonder en de grootsheid’ ervan.

‘Wandelaar, jouw voetsporen zijn de weg, niets meer. Wandelaar er is geen weg, de weg maak je al lopende’.

En tenslotte, wil ik iedereen bedanken voor het meelezen, meeleven en reageren. Om onduidelijke redenen verschijnen jullie reacties (en mijn antwoord) niet meer op het blog. Maar weet dat ik er blij mee ben.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: