Muren, vol met dansende goden

Een dag ‘cultuur’, dus veel mooie plaatjes en weinig tekst. Alhoewel, als je iets mooi vindt wil je het delen, vertellen, dus toch maar wat uitleg.

En weer werd ik door de pracht overvallen en liep ik als Alice in Wonderland hier rond.

Het waren de zonnetempel van Modhera en de ‘step-well van de koningin’ in Patan.

De zonnetempel van Modhera is gewijd aan de zonnegod Surya en is in 1027 gebouwd. Het complex bestaat uit twee gebouwen, die bijna geheel bedekt zijn met goden en mensen en er is een waterreservoir. Daarbij moet ook nog een step-well zijn geweest, maar die is verdwenen.

Dit is de zonnegod Surya, die trots rechtop staat terwijl hij door zeven paarden door de hemels wordt getrokken.

Ook binnen zijn de muren bedekt met alle mogelijke figuren, waarvan sommige erotisch. Hier slaat een vrouw haar handen voor haar ogen. Zou de beeldhouwer met dit beeldje zijn mening hebben willen geven?

En tenslotte, de prachtige ingang. Het was wonderschoon.

Daarna ben ik doorgegaan naar Patan. Daar staat een step-well (ik weet niet hoe dit goed te vertalen is), uit 1060.

Het is een enorm complex van 5 verdiepingen naar beneden, de grond in. Hier werd het regenwater tijdens de monsoon in opgevangen, en waarschijnlijk was hier ook een bron.

Hoe dieper je komt, hoe mooier het beeldhouwwerk.

Veel van de beelden stellen Vishnu voor, hier in zijn laatste ‘incarnatie’ als Kalki, rijdend op een paard. En rechts de godin Durga, die een demonen buffel doodt.

Dit is 1 van de mooiste ‘step-wells’ in India, tot 1980 (toen hij ontdekt werd) geheel bedekt met zand. Hierdoor is hij bewaard gebleven en ‘is niet beschadigd door mensen of het klimaat’, zoals het boek zo mooi zegt.

Ahmedabad

Dit is een stad waar je definitief met het stereotiep ‘lijdzaam wachtende Indier’ gaat, nee moet afrekenen. Het is een bruisende, levende stad aan de oevers van een brede rivier. Op de ene oever de oude stad, met de bazar, moskeeen, handel en veel oude huizen, op de andere oever de ‘nieuwe stad’, met de dure winkels, prachtige woonwijken en grote kantoren. (En ik vermoed dat op de ‘oude’ oever de moslims en op de ‘nieuwe’ oever de hindoes wonen).

Ik kwam aan met de bus (eergisteren alweer), die ‘uren’ door de stad reed naar zijn busstation. Ik kreeg direct al weer de kriebels, waar zou mijn hotel staan? Ver weg in een buitenwijk? Of in het centrum? In Surat stond het hotel op de ideale plek. Toen ik de trein was uitgestapt zei zelfs de tuktuk chauffeur dat ik er naar toe kon lopen. En wat zou het hier worden? Net toen ik dacht dat ik mijn manier-van-hotel-kiezen eens goed moest onderzoeken, kwam de tuktuk bij ‘mijn’ hotel aan en bleken de zorgen niet nodig, het staat aan de rand van de oude stad en alles is weer op loopafstand. Geluk!

En het hotel is nieuw, alles doet het, alles is schoon.

Behalve de toeristische uitstapjes had ik hier 2 ‘projektjes’: een nieuw hoesje voor de telefoon en iets nieuws laten maken, want er verschijnen spontaan scheuren in mijn o zo geliefde, maar erg oude reisbroek (zakken met ritsen, goede kleur, enz.) Hij kan dus echt niet meer en ik had mezelf hier in deze plaats een mooie kurta met bijpassende broek beloofd.

Dit is tenslotte de plaats van de katoen, van de prachtige stoffen, van ikat, van verschillende weef- en druktechnieken enz.

Ik dacht dat het hoesje het eenvoudigst zou zijn, maar dat bleek een vergissing. Ik wilde namelijk een ‘boekje’ zodat de telefoon helemaal ingepakt is. Ik heb half Surat hiervoor afgelopen, nergens te koop. Er zijn alleen maar ‘achterkanten’. ‘Wel zo handig zei de jongen uit de winkel, dan weet je direct wie er belt’. Of mijn uitgave was te oud, ‘that is an old one, mem’ kreeg ik op medelijdende toon te horen, daar hadden ze geen hoesjes meer voor. Maar hier in Ahmedabad, een tussenoplossing, ik kocht de allerlaatste, een boekje waarvan de voorkant doorzichtig is. ‘Kan ik direct zien wie er belt’.

Gisteren heb ik me op de kurta gestort. Een kurta is een jurk met lange spleten aan de zijkanten, je moet er dus een legging of broek onder dragen. En daarvan zijn hier ook nog allemaal tussenvormen te koop en in allerlei kleuren!

Ik ben naar een prachtige stoffenzaak in de bazar gegaan. En dat is natuurlijk een paradijs. De mannen golven de mooiste stoffen rond je heen en binnen de kortste tijd weet je echt niet meer wat je moet kiezen. Uiteindelijk werd het indigoblauw met een plaatselijk motief en zwarte stof voor een wijde driekwart broek. In mijn gedachten zou dit een mooie combinatie zijn.

De verkoper wist een kleermaker, ‘5 minuten verderop’ en ik op stap naar het adres. Ik had een kaartje, waar ik niets van kon lezen, maar dat hoeft ook niet, ik heb inmiddels een heel stel niet-leesbare kaartjes en kom telkens goed terecht.

De kleermaker werkte in een zijstraatje van een zijstraatje van een heel smal straatje en kon zonder me aan te raken de maten op nemen. Ik heb ook geprobeerd uit te beelden hoe lang en hoe wijd de broekspijpen moesten worden en ik dacht uiteindelijk ‘op hoop van zegen’, we gaan ervoor, maar waarvoor?

Vandaag kon ik rond 12 uur alles ophalen.

Echter……. gisteren was er een aanslag in Kasjmir op soldaten met vele doden en dit gaf tensions hier dit land en juist in deze stad. Er was een ‘strike’: alle winkels, restaurants, alles was dicht, behalve de paan-shops, want paan moet er tenslotte gekauwd en uitgespuugd worden.

De moslims in de bazar (ook met dichte winkeltjes) zaten er gelaten bij. Door de straat trok een kleine, doch luid schreeuwende betoging met Indiase vlaggen en ik ging dus mijn jurk halen.

Ik was al blij dat ik in 1 keer goed liep. Alle kamertjes van de kleermakers waren dicht, op slot. Behalve 1.

Bij deze ontzettend aardige man heb ik een half uur gezeten. Hij belde ‘mijn’ kleermaker, ‘just 5 minutes’, ik kreeg een kopje thee, er belde iemand, ‘just 5 minutes’, het buurmeisje kwam langs (5 jaar, was verlegen, en de man ging zo mooi met haar om), ‘5 minutes’ en nog een kopje thee. En toen kwam er weer een andere man met een sleutel, hij opende de andere kamer en daar kwamen mijn nieuwe kleren te voorschijn! ‘Now you must try’ iedereen verliet de ruimte want ik moest passen.

Het paste perfekt, precies zoals ik wilde. Ik heb voor alle aanwezigen geshowd en ook zij vonden het mooi. Een foto komt later, ik heb er wel 1, maar daar is het patroon niet op te zien.

En door die strike zit ik nu op mijn hotelkamer en had dus veel tijd om bovenstaande te schrijven. Vanavond na 6 uur zou alles weer over zijn, aldus de receptionist. Ik hoop dat Modi dat ook vind.

Sabarmati Ashram

Vandaag bezocht ik de ashram van Gandhi. Hoe meer ik over hem nadenk en de strijd die hij voerde en de manier waarop! Hoe meer ik hem bewonder. Ongelofelijk, wat moet deze man een ontzettend grote innerlijke kracht hebben gehad.

Hij woonde hier van 1917 tot 1930. Men zegt dat hij deze plaats koos omdat deze plek tussen een gevangenis en een kerkhof lag. ‘En iedereen die de geweldloze strijd tegen de Britten voerde zou uiteindelijk op 1 van beide terecht komen’. Gandhi startte hier de zoutmars naar Dandi. Vanaf dat moment wilde hij hier alleen nog naar terugkeren als India onafhankelijk zou zijn.

In zijn zeer eenvoudige kamer (hij predikte en leefde een spartaans leven) stond daar onder andere nog het spinnewiel.

Dit boek stond als eerste op mijn hier te kopen lijstje en ik heb het nu 3x in mijn handen gehad. Het is te groot, te zwaar. (De Indiase uitgave is nog groter dan die in Engeland) Als ik dit zo typ denk ik ‘wat een argument!’ Maar het past dus echt niet in de bagage.

Maar ik heb nog wel plaats voor zijn autobiografie (the story of my experiments with truth). Nu de tijd en rust nog.

www.nrc.nl/nieuws/2019/02/14/niemand-kende-india-zo-intiem-a3654084

The times they are a changing, maar sommige niet

12 februari

Ik ben vandaag met een supersnelle trein van Surat naar Varodara gegaan. Precies op tijd kwam hij aan op een speciaal perron – waar ik een kopje nescafe kon kopen, want ik was alweer te vroeg op het station. In de trein werd direct een literfles water uitgedeeld.

Daarna gevolgd door de thee: op een dienblaadje een bekertje, koekje, theezakje, suiker en kuipje melk. Erbij kreeg ieder een thermoskannetje heet water.

Mijn buurvrouw, duidelijk yup, had een waterzuiveringsapparaat bij zich en maakte daarmee een gezonde shake. De overbuurvrouw zat de hele tijd achter haar laptop en de vierde vrouw keek ons alle drie met verbazing aan, ze deelde tenslotte haar bananenchips uit.

Ik ben daarna direct van Varadora door gegaan naar Jambughoda waar ik twee nachten slaap in een oud Maharadja’paleis’ (dat wel enige renovatie kan gebruiken). Het ligt zalig in een natuurgebied. Overal vogels die zingen en overal groen (waar naar men zegt nog tijgers wonen) en stof als er een auto voorbij komt, alleen als ik mijn haar was, dan heb ik even de illusie dat het schoon is. En er is een zwembad. Nog een beetje fris water, maar wat is dat toch zalig, buiten tussen de palmen zwemmen.

Vanavond werd ik door de maharadja uitgenodigd ‘for a chat’: ‘Since you travel alone, maybe you like some company’. Gelukkig had ik mijn (enige) jurk aan dus om 7 uur werd ik door 1 van de bedienden gehaald en naar het andere gebouw gebracht. Ik bleek de vrouw al ontmoet te hebben.

Er is nml alleen in het kantoortje internet en toen ik daar zat om de krant te downloaden, viel de elektra en daarmee het wifi uit. Al snel kwam een dame naar binnen, zette alles uit en weer aan, verplaatste alles, schudde alles (eigenlijk deed ze alles wat ik thuis ook doe als ziggo weer ‘ns kuren krijgt) en toen was daar weer licht en wifi! ‘We shall meet you later this evening he?’ En ze verdween weer.

Het echtpaar zat buiten, rond een enorm opgestapeld houtvuur, dat gelukkig nog niet aan was. Net toen ik dacht, nu wordt de temperatuur aangenaam (het was 32 graden vandaag) werd het echtpaar een wollen deken en een warme muts gebracht. Alle sterke drank sloeg ik af, dus zij dronken een fresh lime and soda met me mee. We hebben een uur gezellig socialy gechat. Over Modi (ook zij zijn geen fan), het toerisme, de climate change (de maharadja teelt biologisch, tja, tja), de kinderen en natuurlijk mijn reisplannen.

13 februari

Het was weer warm vandaag. Hier vlakbij ligt een heilige berg: Pavagadh. En aan de voet hiervan, in de jungle verborgen, ligt Chapaner. Ik ben met de berg begonnen, 792 meter omhoog klimmen. Ik ben tot halverwege gekomen. Toen was alles nat, behalve mijn paspoort dat in een plastic zakje zit. Het was warm, drukkend en vochtig. En wat bleek: het laatste stuk kon per kabelbaan worden afgelegd. Na weer enkele veiligheidscontroles konden we met vier personen in de cabine.

Hier beneden beklimmen de pelgrims de berg. Mijn overbuurvrouw vond het maar eng en ik was ook blij toen ik er weer uit kon. Boven gingen de trappen door, helemaal tot aan de top waar een tempel van Kali is. Toen ik een foto van het uitzicht wilde maken, werd er bijna op me geschoten, het is verboden foto’s te maken, maar ja zo’n uitzicht.

Geen foto van Kali dus, maar wel van deze zeer heilige koe. Of ze echt blij is met haar rol? Ik weet het niet.

Ik ben met de mensen ‘door’ de tempel gegaan en toen weer via de trappen naar beneden, naar de kabelbaan om weer terug te gaan. Het laatste stuk heb ik weer gelopen.

Aan de voet van de berg ligt Champaner, verborgen in het ‘oerwoud’ (dat valt wel mee) liggen de resten van een Islamitische middeleeuwse stad van de Rajputs.

Ik heb hier de hele middag gelopen, op zoek naar alle gebouwen. Allen gebouwd van zandsteen en prachtig bewerkt.

En dit is een paviljoen, hier zou het uitzicht op de berg van vanochtend te zien moeten zijn, maar het was nevelig, dus er is niets te zien, behalve de prachtige vormen van dit gebouw. Het vrouwenpaviljoen? Om even weg te dromen.

En tenslotte de mihrab van de Jami Mashid moskee. Al dat gereis, laat me deze keer maar ‘ns oostwaarts eindigen.

De zoutmars

‘With this I am shaking the foundations of the British empire’.

‘Shaken’ dat kun je wel zeggen, het zou nooit meer rustig worden.

Vandaag ben ik naar Dandi geweest, het eindpunt van de zoutmars die Gandhi in 1930 ondernam uit protest tegen de zoutaccijnsen die de Indiers aan de Britten voor hun eigen zout moesten betalen.

Het was het grootste protest sinds de ongehoorzaameidsbeweging uit ’20-’22 en het is een belangrijk onderdeel uit de Indiase onafhankelijkheidsstrijd.

Om in Dandi te komen, moest ik eerst van Surat (waar ik slaap) naar Navsari, een uur met de bus. In de bus zit iedereen op haar of zijn telefoon te kijken. Soms is het enige bericht dat het geld op is, soms wordt er geskypt. Ook houdt men zowel in de trein als in de bus de tijden bij: op welke tijd zijn we bij de volgende halte. Ik wordt hier altijd van op de hoogte gehouden. En wat doe je dan met deze kennis?

In Navsari staat nog een vuurtempel van de Parsis. Langs de hele kust hier hebben Parsis zich gevestigd. In Mumbai woont de grootste Parsi gemeenschap, daar staan ook ‘De torens van Stilte’. (Hier worden de doden opgelegd, zodat ze door de gieren kunnen worden opgegeten, tja…..),

De tempel mag alleen door Parsis bezocht worden. Ik had in Navsari voor het complete programma aldaar een tuk tuk genomen, dus reden we snel door naar Dandi, aan de kust, 25 km verder.

Volgens mijn gids zou daar in het strand een kleine herinnerings plaquette zijn, maar daar was heer Modi weer: er werd nog aan gebouwd, maar in Dandi komt een enorm groot herinneringsmonument.

De gehele tocht is in 34 van dit soort beeldhouwwerken uitgebeeld. Er is een kitscherig ‘monument’, een gebouw waar iedereen zelf zout uit het water kan koken (maar dat was nog niet klaar) en het oorspronkelijke museum was verdwenen.

Dit is de tuktuk chauffeur voor 1 van de vele beelden. Hij was er ook nog nooit geweest en we hebben samen alles bekeken. Hij was duidelijk geen fan van Modi.

Daarna hebben we de zee, het daadwerkelijke eindpunt bezocht. En ik heb natuurlijk naar die plaquette gezocht, maar hij was er niet meer.

Terug in Surat bezocht ik jawel, het Nederlandse kerkhof.

Dit is de tombe van baron van Reede, de plaatselijke directeur van de Nederlandse Oost India Compagnie. Hij stief in 1691. Volgens dit bord moet er ook nog een Nederlandse tekst op de tombe staan, maar ook deze was onvindbaar.

Het kerkhof wordt nu voornamelijk gebruikt als ontmoetingsplaats voor de plaatselijke (mannelijke) jeugd en als cricketterrein. Heeft die baron toch nog iets goed gedaan.

Ajanta en Ellora

Ajanta en Ellora zijn twee enorme grotten-complexen. Met prachtige, verklarende teksten van Paul v.d. Velde heb ik de grotten bezocht. Ik bezocht ze al eerder, op mijn eerste solo reis naar India, zo’n 25 (?) jaar geleden. En ik kon me van dat bezoek niets meer herinneren. Helemaal niets.

De Ajantagrotten zijn gebouwd tussen 230 voor en 650 na Christus. De bloeiperiode van het Boeddhisme in India. 30 kunstmatige grotten, in de rotswand uitgehakt liggen in een hoefijzervormig dal. De grotten worden beschreven als caitya’s: in de grot is een stoepa, die de Boeddha herdenkt en Vihara’s: verblijfplaatsen van de monniken. Op de muren prachtige ‘fresco’s’, alhoewel de techniek anders is.

De beroemdste afbeelding is die van Avalokiteshvara (de Bodhisattva van het mededogen). Het is een prachtige afbeelding.

Ik waande me soms in ‘Indiana Jones and the temple of doom’…….. (en waar was Harrison Ford?)

Afbeeldingen met scenes uit het leven van de Boeddha en het plafond met bloemen versierd.

Ellora

De grotten van Ellora, 100 km verderop zijn uit de 6e – 13e eeuw. Je kunt zeggen dat Ellora verder gaat waar Ajanta is gestopt. Het is de Renaissance van het Hindoeisme en de neergang van het Boeddhisme. Ook zijn er Jain-grotten. In totaal liggen er 34 grotten In een lengte van 2 km.

En ik had een kamer met uitzicht op de ‘caves’. Dus ’s avonds lekker buiten gezeten en de zon zien ondergaan en de volgende ochtend al vroeg op pad.

De oudste grotten zijn Boeddhistisch, dus daar begin ik maar mee.

Volgens Paul v.d. Velde is dit een mandala. (Ik dacht altijd dat deze rond waren).

Dit beeldige kleine figuurtje aan de voet van de troon van de Boeddha is Bhudevi. Het is de godin aarde. Zij draagt een kruik water waarmee ze het leger van Mara (het kwaad) zal wegspoelen.

De meeste Hindoegrotten zijn aan Shiva gewijd.

En nog even Kumbh Mela… hier is Shiva afgebeeld met ascetenhaar en de drietand.

Het klapstuk van de Hindoegrotten en Ellora is de Kailastempel.

Deze tempel is (7e – 9e eeuw) in 150 jaar door 7000 arbeiders uit de rotsen gehakt. Het is dus 1 groot beeldhouwwerk, waar je in rondloopt. De tempel is 50 bij 35 meter. Alles klopt, symetrie, verhoudingen, balans in de beelden, de lichaamsverhoudingen enz. De tempel is wederom aan Shiva als heer van de berg Kailas, (zijn verblijfplaats in de Himalaya) gewijd. De berg Kailas bestaat echt in Tibet en is heilig voor Hindoes en Boeddhisten. (En duur te bereizen, want de Chinezen slaan hier een grote salade uit).

De gehele tempel is bedekt met afbeeldingen van Shiva, scenes uit de Mahabharata en Ramayana en scenes uit de mythen rond Shiva.

Binnen in de tempel en rechts is de toegang tot het heilige (de fallus) deze wordt geflankeerd door de twee riviergodinnen Ganga en Yamuna.

De Jaintempels helaas niet kunnen bezoeken, deze waren tijdelijk voor het publiekgesloten.

In 6 uur ging ik van Jalgaon deze ochtend met de trein naar Surat. Ik had een snelle trein (kwam zowaar een kwartier!! te vroeg aan) en ik zat 1e klas. Heerlijk rustig, vanochtend om 9 uur bij vertrek sliepen mijn 3 medepassagiers nog dus ik kon ongestoord de planning weer ‘ns bekijken, heb een flink stuk in mijn boek gelezen en verder was er niets te doen dan kopjes thee te drinken en naar buiten te kijken.

Nog even de politiek

www.nrc.nl/nieuws/2019/02/08/de-goden-moeten-de-politiek-een-handje-helpen-a3653478

uit de krant van zaterdag ….

Veel toiletten op de Kumbh, rose voor de ladies and blauw voor de gents. En allemaal schoon!

Politiek of niet, ik hoop dat het toilettenbeleid van Modi in heel India zal werken. ‘Vroeger’ als de trein langs de slumbs een grote stad binnenreed zaten de mensen op een rijtje langs de spoorlijn hun behoefte te doen. Zo mensonterend.

Maar we wachten af…….Mumbai, Kolkatta?

Op straat in Delhi

Reclame op de Kumb

En tenslotte, had ik iets gemist, had Paul de Leeuw hier ook een tent?

Weer verder op reis

Ja, weer verder op reis in het ‘gewone India’ voorzover er hier iets gewoon is. Gisteravond om 19.00 uur vertrok de trein uit Allahad en ik ben hier, in Jalgaon vanmiddag om 3 uur aangekomen. Met enige vertraging, maar ik ben te suf om uit te rekenen hoeveel uur. Ik loop inmiddels 3 dagen krant en 4 dagen ‘Met het oog op morgen’ achter, Nederland is erg ver weg.

Gisteren was het op het station van Allahabad zacht gezegd een chaos. De perrons waren geheel bedekt met reizigers. Ik vond gelukkig een stoel bij een groepje vrijwilligers die ervoor moeten zorgen dat alles op de perrons goed gaat……maar dit tot op zekere hoogte. Als er nml een trein aankomt wordt deze terwijl hij nog rijdt bestormd (ik kan het niet anders zeggen) door de wachtenden, vooral jongens en mannen. Zij beklimmen de trein, hangen aan de deur en de raampjes en vechten zich naar binnen. De vrijwilligers zien dit gelaten aan. Na een minuut of 10, als de trein stopt, stabiliseert e.e.a. zich en gaan de andere mensen de trein in. Omdat mijn trein vertraging had kon ik dit alles goed bekijken en een soort nood scenario bedenken: ‘hoe kom ik in de trein’? Bij nader inzien bleek dat de bestorming alleen plaats vindt bij de goedkoopste klassen en de bagagewagon. Nu restte nog het laatste probleem, hoe kom ik bij ‘mijn wagon’? Want deze ‘witte vrouw in het zwarte land’ en volgens vroeger regels al aow-gerechtigde, had een bed in de 2A-tier. Hierin wordt de zitbank een heerlijk bed met een kussentje, lakens en een deken en gordijnen ter afscherming van de nieuwgierige voorbijgangers. Als de trein het station binnenrijdt verschijnt het nummer van de wagons op borden, en natuurlijk moest ik het halve perron weer teruglopen door, langs, over al die wachtenden. Een politieagent schoot me te hulp. Hij baande de weg, ook over, langs, door al die wachtenden. Hij ging helemaal met me mee naar binnen, waar mijn plaats (natuurlijk) al bezet was. Ik vond dat ik dit zelf moest oplossen. En na enig gepraat kreeg ik mijn plaats en nam ik afscheid van de politieagent.

De trein reed over de spoorbrug over de Ganges.

Ik had deze reis weer prettig gezelschap en heb geslapen als een blok.

In Allahabad is een zalige boekwinkel. Hier kon ik het boek ‘The Moors last sigh’ van Salman Rushdie kopen. Ik dacht dat deze schrijver in ‘de ban’ was en dat hij hier niet verkocht mocht worden. Toen ik dit met de winkeleigenaar besprak keek hij me aan met een blik van verstandhouding en zei hij: ‘It is a very good book’. Nou met dit criterium daar ben ik het helemaal mee eens, ‘goede boeken (ver)kopen’ en deze dan heerlijk lezen. Bijvoorbeeld in de trein.

Een laatste blik op de Kumbh Mela.

This is the night

De Mela duurt van 14 januari tot 4 maart. In deze periode zijn sommige data het meest geschikt om te baden. Dan staan de planeten in hun beste positie. Zoals 4 februari, dan is het Mauni Amavasya, het belangrijkste ‘koninklijke bad’. Toen ik dit thuis zat voor te bereiden en besloot om op 4 februari hierbij aanwezig te zijn, kon ik natuurlijk niet helemaal overzien waar ik aan begon.

Want:

🌙 wat is de juiste tijd?

🌙 waar, wat is de juiste plaats?

🌙 hoe kom je daar?

🌙 en tenslotte, ik bleek niet de enige te zijn die daar naar toe wilde, om te baden of te kijken. Het was enorm druk. Ook dit wist ik natuurlijk wel, maar toch, het was ontzettend druk.

We besloten om 2 uur ’s nachts te vertrekken, met verschillende informatie over de plaats en de tijd. Maar met 2 uur ‘speel je op safe’, dan maar even wachten als we te vroeg te zijn. In verband met de drukte veiligheidscode geel (De hoogste stand). Dus ik heb alleen met de telefoon wat foto’s kunnen maken.

Een enorme stoet mensen was deze nacht op weg. En rond 4 uur kwamen we bij de ‘weg’ waarlangs de processie, die voor het baden uitging, zou gaan. Daar moest ik kiezen, doorgaan – het was nog minstens een half uur lopen naar de oever van de rivier terwijl het al zo druk was, of op deze plaats blijven en wel de processie, maar niet het baden zien. Ik besloot te blijven staan.

Uiteindelijk trok er een indrukwekkende stoet met de verschillende sekten op weg naar de Sangam voorbij.

De stoet werd aangevoerd door de de Naga’s, zij gaan als eerste het water in.

Onder begeleiding van trom geroffel trok de stoet voorbij, aangevoerd door Naga’s op een paard.

Daarna kwamen de saddhu’s in een lange rij. zij straalden op een prachtige manier vreugde uit.

De ‘Mahants’ – zitten op een praalwagen.

En tenslotte ‘het gewone volk’, allemaal het water in.

Kumbh Mela

De Kumbh Mela is naar men zegt de grootste spirituele bijeenkomst ter wereld. Op de oevers van de rivieren de Ganges en Yamuna is tijdelijk een enorme stad gebouwd, met een omtrek van 65 km. Deze stad wordt hoofdzakelijk bewoond door pelgrims, saddhu’s, guru’s en yogi’s. Er zijn brede straten waar auto’s door kunnen rijden, pleinen en smalle zijstraatjes. Allen wonen deze periode in tenten, van heel simpele, met wat stokken en doeken gemaakt, tot prachtige tenten.

Er zijn grote ‘hallen’ waar belangrijke guru’s spreken, politiebureaus, eerste hulpposten, eetkraampjes, kraampjes met religieuze of toeristische prularia enz.

Muziek, religieuze toespraken en gezang alles schalt over het terrein.

Het belangrijkste doel voor is iedereen het baden. De belangrijkste plek hiervoor is de Sangam, het punt waar de Ganges en de Yamuna elkaar ontmoeten en als 1 rivier verder gaan. Volgens de legende stroomt onder deze plek een mythische rivier, de Sarawasti.

Om het gebied te bereiken zijn er lange poton paden aangelegd. En hierover gaat continue een stroom mensen. Het zicht vanaf deze brug hierop is erg indrukwekkend.

De Saddhu’s en yogi’s blijven hier de hele periode. Ze ontmoeten elkaar, ze vormen een soort regering en tijdens de Mela vindt de initiatie van de nieuwe saddhu’s plaats.

Allen zitten voor hun tent (of in hun hal), de pelgrims lopen langs en bezoeken de voor hen belangrijke saddhu of yogi. Er worden gesprekken gevoerd en de pelgrims worden gezegend. Soms zijn er grote en lange bijeenkomsten.

Ook wordt er vaak eten uitgedeeld.

Zo op het eerste gezicht was het voor mij een mooie foto. Nadat ik hem genomen had vroeg de man links of ‘guru-ji’ toch echt wel mooi op de foto stond. Twee pelgrims met hun guru, een belangrijk moment voor hen.

Ik ben erg onder de indruk van de Naga’s. Vaak naakte asceten, het lichaam bedekt met as.

De eerste dag heb ik hier lang rondgelopen. Er hangt een enorm mooie krachtige, vitale sfeer. Onderweg werd ik door een Indiase man aangesproken (die niet vroeg of ik met hem op de foto wilde, of waar ik vandaan kwam, maar die zoals hij zelf zei ‘net als ik wilde rondlopen en alles bekijken’) en we hebben een groot gedeelte van de dag samen rondgebracht.

Hier staat hij bij een voor hem belangrijke man, Swami Nishchalananda.

Dit was dus allemaal alweer eergisteren. Je doet zoveel indrukken op, ‘ik kon ’s avonds geen zin meer maken.’