Auteur: Marga van Ree

Vandaag stonden er veel tempels op het programma en het weer was prima! Maar eerst de problemen van gisteren. Het grootste probleem had Mariet, ze was gisteren haar portemonnee ergens verloren (met niet al haar geld, maar wel veel). Dus hebben de mensen van de ryokan gisteravond voor ons opgebeld: naar de Lawson (een winkel met w.c.’s), de politie en een koffietentje waar we koffie dronken en alle natte spullen uittrokken en de inhoud van de rugzak bekeken, wat was daarvan nat geworden?

Het andere veel kleinere probleem was dat ik nu na 1 dag (al) mijn nieuwe zonneklep kwijt was. Zonneklep? In de regen? De zonneklep gaat onder de kapuchon van de regencape en zorgt er zo voor dat ik nog door mijn bril kan kijken. Toen we vanochtend naar buiten stapten hing hij daar aan het bankje. En de zon scheen dus heb ik hem aan de rugzak gehangen.

In tempel 1 stond een gezelschap de gebeden te reciteren onder begeleiding van onbekende muziekinstrumenten, waarop geblazen werd. Er klonk slechts 1 toon.

In de winkel hebben we de laatste spullen gekocht en zijn op pad gegaan.

Na het bezoek aan tempel 3 stonden daar bekenden op ons te wachten: het waren de mensen van de ryokan die contact hadden gehad met het koffietentje en ze brachten de daar gevonden portemonnee naar Mariet terug.

Het pad naar tempel 4 had duidelijk te lijden gehad van het weer van de afgelopen dagen.

In tempel 4 is een prachtige gang met Boeddha beelden. Ze worden weer gerestaureerd, de hoofden zijn al klaar.

Na tempel 5 ben ik nog 5 km verder en naar boven gegaan naar de zgn Benkakku tempel 1. Het was achter elkaar klimmen, eerst over de weg, daarna via een afsnij-paadje.

Precies om 4 uur kwam ik bij de tempel aan en stortte het stempelbureau in, met de vrees dat dit om 4 uur dicht zou gaan. (En ik verging van de dorst, het was warm en vochtig vandaag.) Daar zat een lieve stempelmonnik die me eerst een speciaal bekkaku boekje verkocht, toen daar diverse verder onleesbare papieren in deed en me tenslotte 2 blikjes drank in de handen stopte.

Voordat je het tempelcomplex betreedt wordt je geacht je mond en handen te wassen.

Toen ik om kwart over vier weer naar beneden liep realiseerde ik me al snel dat ik ver na de afgesproken 5 uur pas weer bij Mariet zou zijn die beneden op me wachtte. Ik durfde niet over het steile afsnij-paadje naar beneden te gaan en de weg was lang…….. Blik op oneindig en doorlopen dus. 3 Auto’s passeerden me en daarna nog een japanse pelgrim op een motor, (die ook nog boog). Daarna stopte er een auto: met de stempelmonnik, zijn werk zat er voor vandaag op en hij was op weg naar huis. Of ik mee wilde rijden? Mijn japans was haast nog slechter dan zijn engels dus het werd niet echt een gesprek, maar hij zette me keurig om vijf minuten voor vijf op de afgesproken plek af.

Om half zes waren we bij de minshuku waar we vandaag slapen. We hebben veel gezien vandaag maar ook, bovenal, kennis gemaakt met de mensen van Shikoku: zo aardig, eerlijk en behulpzaam.

Ja, buiten stormt hier de wind om de ryokan waar we vannacht slapen. Want er waait een tyfoon in Japan en het is niet de minste. Maar door een speling van het lot: vertrok ons vliegtuig nog uit Amsterdam; landde dit vliegtuig ( volgens plan) ook nog in Osaka; konden we ook nog met een bus (de ferry was al uit de vaart genomen) mee naar Tokushima en vonden we daar al snel het gereserveerde hotel, waar we gisteren aan kwamen.

En toen was het na 20 uur wakker zijn (in het vliegtuig, waar ik slechts enkele uurtjes sliep) en wakker blijven (daarna) op. Na een eerste Japanse maaltijd en een heerlijk bad heb ik als een blok geslapen.

En hoe was het weer vanochtend? Zou de trein naar Naruto, waar tempel 1 staat wel gaan? Op het nieuws en via de app waren erge te berichten te lezen. De dames van de balie konden enig uitsluitsel geven: er reden geen treinen richting zuiden, maar alle andere wel!

Dus nu ben ik in Naruto, op 200 meter afstand van tempel 1. Het waaide hard hier vandaag met af en toe enorme regenbuien. De laatste uren is het gestopt met regenen maar het waait nog steeds.

Shikoku blijkt net de tyfoon (dans) te ontspringen. Wij zitten hier zelfs in het enige eilandhoekje waar hij van invloed is. 50 km verder (zegt men) is het rustig.

Dus zijn we om er een beetje in te komen alvast naar tempel 1 en 2 geweest.

Met in mijn portemonnee nog het briefje van de laatste treinreis: perron 3, wagon H1, cabin C, bed l1, kreeg ik zojuist een email van de klm dat ik kan inchecken.

Gisterochtend ben ik weer in New Delhi aangekomen. Na een reis met zoveel indrukken, beelden, ervaringen, vragen en met net zoveel verhalen en antwoorden.

Varanassi

Early in the morning we crossed the ghat,

where fires still smoldering,

and gazed,

with our Western minds, into the Ganges.

A woman was standing in the river up to her waist;

she was lifting handfuls of water and spilling it

over her body, slowly and many times,

as if until there came some moment

of inner satisfaction between her own life and the river’s.

Then she dipped a vessel she had brought with her

and carried it filled with water back across the ghat,

no doubt to refresh some shrine near where she lives,

For this is the holy city of Shiva, maker

of the world, and this is his river.

I can’t say much more, except that it all happened

in silence and peaceful simplicity, and

something that felt

like that bliss of a certainty and a life lived

in accordance with that certainty.

I must remember this, I thought, as we fly back to America.

Pray God I remember this.

Mary Oliver

Ik ben ruim 4 hele dagen in Lucknow en dat betekent dat ik rustig aan kan doen. Zo heb ik vandaag ‘zo maar een beetje’ rondgelopen.

Ik stuitte al vroeg op een politieke ‘optocht’. De BJP (van Modi) trok de stad in onder aanvoering van een stel olifanten. Na het nemen van deze foto sprong de man in het geel uit de tuktuk om te vragen of ik de foto naar hem wilde opsturen. Hij gaf me zijn telefoonnummer, of ik even wilde bellen voor het adres. Ik heb hem mijn emailadres gegeven; hij moet (nog steeds) maar even mailen, dan mail ik hem de foto terug.

Ik was in deze straat op zoek naar het monument ter ere van de opstandelingen uit 1857. De hele residency staat vol met herdenkingskruizen van zo ongeveer alle Britse regimenten en waar was het herdenkingsmonument voor de sepoys? Er moest er toch wel minstens 1 zijn? Ik had erover gelezen en gisteren op weg naar de boekwinkel had ik het vanuit de metro (die grotendeels boven de stad rijdt) vanaf een brug gezien.

Het memorial voor de sepoys

Daarna ben ik op zoek gegaan naar een riksha,

Ik heb van die momenten dat ik met een fietsriksha ga en ze dan geef wat ze vragen. Of ik ding af en geef ze dan toch de ‘eerste prijs’. En altijd, ook in de metro en ook als je de krant gaat lezen, gaan de schoenen uit.

Alweer een zo op het oog prachtig gebouw,

tot je dichter bij komt. Weer een mausoleum, dit keer van Shabnajaf en zijn 3 vrouwen. Het was er heerlijk koel. Bij de kist zat een groep mensen naar een toespraak (?) te luisteren. Enthousiast vroeg men of ik mee wilde luisteren. Maar ik sprak de taal niet…..

Terug in de hoofdstraat kwam er weer een verkiezingsoptocht voorbij. Groen-rood met een fiets als symbool. Welke partij zou dit zijn? Omdat groen-rood ook Islamitische kleuren zijn vroeg ik dit aan 1 van de mannen met een vlag. Weer niet goed, toen ik daarna vroeg ‘What is this’ antwoordde hij met een afkorting.

In ieder geval was de partij erg populair.

Voor als het filmpje niet werkt:

Er werden ook veel foto’s gemaakt.

Ze kwamen me deze keer niet om de foto vragen.

In het hotel heb ik het even uitgezocht. Het gaat om de Samajwadi partij (denk ik). Een partij die volgens wikipedia ‘zichzelf als democratisch socialistisch beschrijft’. Na de beschrijving volgen een aantal onduidelijke zaken waarin de partij betrokken is (en geweest). Het idee om Groen Links aan te raden contact te zoeken, heb ik maar laten gaan. Maar die fiets is natuurlijk wel een goed idee.

In Wikipedia staat een groot overzicht van alle partijen met gegevens en symbool. Er zijn erg veel partijen, veel meer dan in Nederland, maar India is ook wat groter. Zo worden o.a. de volgende symbolen gebruikt: vaak een olifant, een kokosnoot, nog een keer een fiets, een kam, ‘a lady farmer carrying a paddy on her head’ en ‘a rising sun’. Dit is het symbool van de Dravida Munnetva Kazhagan. Het is een partij van de Dravidians, een volk uit Tamil Nadu dat tot een lage kaste behoort. (heel kort samengevat). Hun leider is M.K. Stalin (geen familie). Deze partij wordt (denk ik weer) nogal wat keren aangehaald in ‘De god van de kleine dingen’.

‘Yet another road show’: (Uit de krant vanochtend, 19 april)

Ik geloof niet dat de The Times of India een fan is van de SP-BSP.

Ik ben inmiddels in Lucknow aangekomen, de laatste stop (voor Delhi) op deze reis. Lucknow is de hoofdstad van Uttar Pradesh en hier heeft zich een belangrijke gebeurtenis in de eerste grote opstand in de onafhankelijkheidsstrijd afgespeeld: De Mutiny in 1857. Het was een opstand van de sepoys tegen de East India Compagnie omdat het verhaal de ronde deed dat de nieuwe kogels ingevet moesten worden met koeien- of varkensvet. De Hindoeistische en Islamitische soldaten weigerden dit en kwamen dus in opstand. (Dit is 1 versie, – de simpele-, er zijn meerdere versies met grote verschillen tussen de Indiase en Engelse). De opstand begon in Meerut en spreidde zich al snel uit naar Delhi, Agra en Lucknow.

Uit angst voor de rebellen waren alle Engelse burgers uit Lucknow en omgeving naar de Residency gevlucht, een groot complex gebouwen in het centrum van Lucknow.

De Residency is 147 dagen door de rebellen belegerd. Hierbij stierven aan beide kanten duizenden doden. Toen de opstand gebroken was werd De East India Compagnie ontmanteld en werd India onder direct gezag van de Engelse kroon gesteld. Hier komt Canning (uit Kolkatta) in beeld. Hij heeft een grote rol gespeeld in het neerslaan van de opstand werd daarna de eerste ‘onder-koning’.

Na het beleg is de Residency door de Engelsen verlaten. Echter, de Union Jack werd wel gehesen om vanaf de ruine van het hoofdgebouw dag en nacht te wapperen (hij werd dus zelfs niet voor de nacht gestreken). Dit zegt alles over de Britse psyche, schrijft een Indiaas commentaar. Slechts enkele uren voor de onafhankelijkheid werd de vlag pas gestreken.

Sinds 1848 is het terrein verlaten gebleven. Na de onafhankelijkheid is het tot monument verklaard.

‘De Residency ligt stil in het hart van Lucknow en rouwt’. (Indiaas commentaar).

Daarna werd het hoog tijd voor een kopje thee.

Deze jongen heeft een teastall bij het hooggerechtshof, vandaar de heren op de achtergrond in advocaten kleding. Hij wilde de folder lezen die ik bij me had en toen kookte de melk over. (Hier is de melk alweer gezakt) Vlak na het nemen van de foto ging zijn telefoon en klonk de ringtone: Zachtjes klinkt de regen op mijn zolderraam, tot ieders verbazing kon ik meezingen. Ik hoefde daarna niet voor de thee te betalen.

Lucknow is een grote multiculturele stad (3 miljoen inwoners) met een metro! Dit is hun grote trots. En hij is dan ook erg mooi. Er is 1 lijn klaar die ruim 22 km lang is met 21 stations. Het hotel staat in een buitenwijk, (ik dacht even waar ben ik nu terecht gekomen), maar het staat naast een metrostation en zo ben ik in 15 minuten in het centrum.

Hier ben ik plotseling in het India van de 21ste eeuw terecht gekomen. Ik heb een ‘go smart’ kaartje dat 3 dagen geldig is. Op elk station is er eerst een veiligheidscontrole, alle tassen gaan door een scan, ik door een poortje. De afgelopen dagen zijn mijn nagelvijl, een boek en de camera als ‘verdacht’ aangemerkt. Op de perrons staat een man die fluit als de trein eraan komt en wederom fluit als hij vertrekt. Ook is er op elk perron permanent iemand aan het vegen.

In de wagon wordt ons in 4 talen dringend gemaand niet te spugen en ook niet op de grond te zitten. Ik heb al een aapje ontdekt op een station en het is nu dus wachten op de eerste koe die met de roltrap naar het perron gaat.

Dit is het metro station Hazrat Ganj, in het centrum van de stad. Daar gaat ‘India’ gewoon verder.

Hier ben ik op zoek naar een boekwinkel. Er zijn er hier diverse en ik werd naar een winkel in het nieuwe gedeelte verwezen. Ik kreeg een briefje met de gegevens van het metrostation en de prijs van de tuktuk. Ik kwam in een enorme winkel terecht met een grote collectie Engelstalige boeken.

’s Avonds ga ik uit eten bij ‘Royal Cafe’. Het ziet er van buiten niet uit, maar binnen is er een mooi, groot restaurant dat 1 van de besten van de stad is.

Maar de grote attractie is het ‘streetfood’. Een schaaltje met veel onbekends, heerlijk buiten op te eten.

Net zoals in de andere heilige plaatsen die ik bezocht stellen de hotels en restaurants hier weinig voor. In Faizabad, 10 km verderop is meer keus.

Maar… het grote voordeel van dit hotel is dat het 500 meter (‘straight on!’) van de belangrijkste ghats ligt. Als ik ’s ochtends de ramen even wijd open zet om nog wat van de koele ochtend op te vangen zingen de gebeden tegelijk met de frisse lucht mijn kamer binnen. En ’s avonds, vlak voordat het donker wordt maak ik nog een wandeling langs de rivier.

Het is een ‘echt Indiaas hotel’. Het is dus het duurste van Ayodhya en kost €9.– per nacht, inclusief ontbijt en water.

Wie werken er hier? (Ik wilde hier een klein verhaal over het personeel vertellen, maar na 1 dag liep het hotel vol en lukte dat niet meer).

Dit is Ajeet Singh (Singh betekent meestal dat men tot de Sikhs behoort, toen ik ernaar vroeg antwoordde hij: ‘Rajput! )

Ajeet is 20 jaar en werkt sinds zijn 14e in dit hotel. Hij spreekt een klein mondje Engels. Hij verdient 8.000 rsp per maand (ongeveer €100). Hij woont in een dorpje 45 km hier vandaan bij zijn ouders en broers en zusjes. Voor het vervoer heeft hij een brommer, waar hij (natuurlijk) erg trots op is. De werkdag begint om 7 uur ’s ochtends en duurt tot 11 uur ’s avonds. Hij is blij met dit werk. Zijn toekomst? Over een paar jaar zoeken zijn ouders een vrouw voor hem en gaat hij trouwen.

En dit is Ashis Patnak (ook weer fout, ik dacht een Islamitische Aziz). Hij is 18 jaar, en verdient 5000 rsp. Hij werkt hier sinds een maand. Als ik hem naar de future vraag zegt hij ‘hier werken’.

Beide werken in het restaurant. En hiernaast is nog een heel legertje mensen aan het werk. Behalve Ajeet spreekt niemand een woordje Engels, dus regels, normen van het hotel zijn me niet verteld.

En zo wordt dan mijn kamer schoongemaakt

(Meestal als ik uitgeteld onder de fan lig) wordt er op de deur geklopt en als ik open doe vraagt de 1ste van een viertal: ‘cleaning?’, als ik bevestigend antwoordt komen er 4 mannen binnen. De 1ste stuurt aan en gaat op een strategische positie staan. De 2e is voor de kleedjes, die worden opgevouwen en hier gaat hij mee naar de gang waar ze worden afgeschuierd. (Daar is ook iemand die op de hurken met wat samengebonden twijgen de hele dag aan het vegen is). Ondertussen wordt de vloer gedweild. De 2e en de 3e verschonen daarna samen het laken. (Als de elektriciteit ’s nachts uitvalt schakelt het hotel binnen enkele minuten over op de generator, precies genoeg tijd om drijfnat te zweten). De 4e is voor het toilet, hij wordt vrij kortaf aangestuurd door nummer 1. Ik vermoed iemand van de ‘laagste kaste’. Ook hij werkt vnl op zijn hurken. Ik heb eenmaal in de emmer met sop gekeken, dat was niet handig van mij.

Als alles klaar is wordt me gevraagd dit te bekijken. (Ik ben altijd tevreden en blij).

Een van de grote pluspunten is de douche. Deze is warm en zelfs als het erg warm buiten is, is een warme of lauwe douche zalig. Ik ga soms 3x per dag even onder de douche.

De kamer wordt ‘gekoeld’ door een fan aan het plafond, deze verplaatst hoofdzakelijk de warme lucht en het is alleen even heerlijk als je nat van het zweten bent.

Het eten is voor Indiase begrippen en zeker voor Ayodhya erg lekker. Het is alleen niet altijd duidelijk wat en op welke tijd er geserveerd kan worden. Ik wacht meestal tot er iets bij anderen wordt geserveerd en bestel dat dan ook. Iedereen eet hier met de handen. Voor mij is er een lepel. (Ik kan, als dat moet nu ook snijden met een lepel)

De mensen zijn verschrikkelijk aardig. Ik wordt met veel zorg behandeld en als ik iets bestel wat misschien wel te scherp gekruid is komt Ajeet zeggen ‘spicy’. Ik zeg dan ‘medium’ en krijg het dan gewoon geserveerd.

Het fooien stelsel is me nog steeds niet duidelijk. Ik vermoed dat er geen fooienpot is. Ik gaf in het begin trouw bij het betalen een fooitje, maar er is niet iemand die sec over de financien gaat en als het moment van betalen kwam probeerde iedereen de rekening uit te schrijven. Ik ben het daarop maar gaan bijhouden aan wie ik wat gaf, zodat ze allemaal wat kregen.

En als ik dan onder die douche stond of ’s nachts drijfnat wakker werd, moest ik altijd, altijd weer denken aan al die mensen die daar buiten slapen of in de krotjes naast het hotel wonen.

Het is zo’n onbegrijpelijk toeval waar je geboren wordt, en India kan zo’n hard land voor haar bewoners zijn. Niet te verklaren, niet te begrijpen.

Daar moest ik elke keer weer aan denken in Ayodhya, in de plaats van Ram.

En zo vaak keken ze zo blij en vol vertrouwen naar de camera, een selfie! Stralend van levenslust.

Langzaam maar zeker is Ayodhya de afgelopen dagen van een slaperig, vervallen plaatsje veranderd in een drukke, levendige ….. ja wat? Een soort kruising tussen een eo jongerendag, de vrijmarkt en een popfestival. Kortom, het werd een feest!

3 Dagen geleden arriveerden de bedelaars, de beste plaatsen waren direct bezet.

De bedelaars zitten langs het pad waarlangs de mensen na het baden terug lopen. Dat is het moment om iets te geven. Op de ‘kop’ zat eerst een man zonder benen, hij had de beste plaats. Maar niet voor lang, na 1 dag was hij verdwenen en zat er iemand anders.

En er kwamen mensen, heel veel mensen. deze charmante mannen kwamen op de brommer.

En deze dames in de laadwagen getrokken door een traktor.

Deze straat is nu niet meer te herkennen. Zelfs de vervallen huizen vallen niet meer op.

Hier rijden er nog taxis. Het auto’tje links rijdt op en neer naar Faizabad. Voor 20 rsp heb je een plaats. Als de taxi vol is zitten er 8 mensen in plus 2 bij de chauffeur. En dan hebben ze ook nog veel bagage en kinderen op schoot, allemaal in die auto. (Ter vergelijking, ga je in je eentje met de tuktuk dan kost het ritje 200 rsp. De fiets-riksha is weer goedkoper, maar zo’n man 8 km laten fietsen in de hitte……).

Ayodhya is een soort ‘Zuilen’ van Faizabad, dat grotendeels Islamitisch is. Er gaan de laatste tijd stemmen op om de hele plaats Ayodhya te noemen.

Ik ben een dagje gaan winkelen in Fiazabad, daar stond een oogverblindende moskee, met een prachtig uitzicht. En: er zijn prettige restaurants in Faizabad met koffie (een soort).

Maar terug naar Ayodhya, dit zijn de ‘poeder-jongens’, ik wist eerst niet waarom er zoveel felgekleurd poeder te koop was. Later wel….

En er moesten veel religieuze doeken genaaid worden.

Straks, als het feest voorbij is gaan de luiken weer dicht. En wat gaan die mannen dan doen?

En er kwamen soldaten, veel soldaten. Ze hebben elke hoek, elke strategische plaats in bezit genomen. (Vandaag kwam er nog een soort m.e. bij, met kogelvrije vesten en traangas……). Ik maak elke avond een wandeling langs de rivier en kom dan elke keer een hoger geplaatste, maar geen idee welke rang, militair tegen. Hij zegt altijd ‘Good morning, how are you?’ En ik vraag dan maar altijd ‘everything under control?’ (Je moet toch wat zeggen). Gelukkig zegt hij altijd ‘Yes’. Zo lopend vraag ik me altijd af hoe dat gaat, mogen ze kiezen die militairen: vechten in de sneeuw in Kashmir of de orde bewaken bij massa bijeenkomsten? En wie mogen er dan naar Ayodhya? Alle soldaten die ik zag zijn vrij moderne Hindoes. Ze kijken een beetje gegeneerd naar het religieus gedoe. (Maar gisteren kwam ik ‘mijn kontakt’ van de rivier tegen op zijn vrije dag, gekleed in een vrolijk ruiten bloesje: ‘now I can go to the temple’).

Soms komen de militairen van ver. Ik vraag regelmatig de weg aan hen (de meeste kans op iemand die Engels spreekt) en trof er gisteren 1 met google translate op zijn telefoon.

Dit is een zeer ‘sensitive’ punt, namelijk via deze straat kun je naar de omstreden Ram tempel. Ik ben er even wezen kijken, je moet inderdaad alles afgeven (er staan moderne kluisjes) en dan door diverse veiligheidscontroles: poortjes, enz. De tempel zelf is een mooi nieuw gebouw. En daar staan dus heel veel militairen. Fotograferen verboden. Er hing geen prettige sfeer.

Deze afsluiting is slim bedacht: er kunnen geen auto’s in en wij voetgangers moeten bukken onder de slagboom door. Dus dat gaat altijd langzaam. Vaak is die mogelijkheid nog kleiner. Ook is de straat snel helemaal af te sluiten want er staan een stukje verderop nog meer van die hekken, voor het geval dat.

Of er zit een jongen onder de slagboom en naast het riool, die kleurpoeder verkoopt.

Maar Ayodhya is er klaar voor, helemaal!

‘Haar’, wie is er niet met zijn haar bezig? Wij in het westen geven veel geld uit om het mooi te laten zijn, en wat zijn er veel verschillende opvattingen over dat ‘mooi’. In veel landen wordt het bedekt (waar ‘wij’ ons dan weer druk over maken) en in India wordt het haar aan de goden geschonken. Is het verhaal…… na de schenking wordt het ten gelde gemaakt. Want ja, wat moet een god met al dat haar?

Al rondlopend in Ayodhya zie ik heel veel kleine kinderen die zo lijkt het, zojuist kaal geschoren zijn. Ze zijn prachtig aangekleed en hebben vaak een cadeautje In hun handen. En de ouders stralen, trots! Toen ik er naar vroeg kreeg ik als antwoord dat ‘het haar aan de god geschonken is’.

In het zuiden is een tempel, die zich alleen maar richt op het verkrijgen en verwerken van mensenhaar. Vrouwen krijgen hier na de ‘schenking’ een kleine vergoeding (en het zijn natuurlijk de arme vrouwen die ten einde raad hun haar verkopen). Het haar uit deze tempel vindt zijn weg naar West Europa en de VS, waar er pruiken van worden gemaakt.

In het Hindoeisme zijn er 18 rituelen die een belangrijk moment in een mensenleven markeren. 1 Van die rituelen is het afscheren van het hoofdhaar als het kindje 3, 5 of 7 maanden, of 3 jaar oud is. Het ‘eerste haar’, dat in de baarmoeder is gegroeid, wordt geassocieerd met negatief karma uit vorige levens. Met het afscheren wordt het kindje hiertegen beschermd en kan het zich richten op de toekomst. (Het is de moeder weer, ze kunnen het niet laten)

De meeste mensen zullen dit misschien(?) niet weten, alleen het ritueel is er nog, dat voeren ze uit.

En waar kan dit niet beter dan in Ayodhya? Als het feest is?

En ook bij volwassenen komt het ritueel scheren voor.

Geschoren en klaar voor het rituele bad morgen.

www.nrc.nl/nieuws/2019/04/09/priyanka-gandhi-indias-hartenkoningin-a3956196

‘Indiaas hartenkoningin’, heet dit artikel. Het is te hopen dat ze regelmatig haar hart laat spreken en niet in alles op haar grootmoeder lijkt. Die voerde regelmatig een autoritair schrikbewind.

Ik heb het even gevraagd, in Ayodhya gaat men op 6 mei naar de stembus. Ik heb het vermoeden dat dit een ‘Modi-basis’ is, maar de Congrespartij zet inmiddels de tegenaanval in.

Deze mensen zijn van de Congrespartij in Ayodhya en wachten op hun parlements-lid. Als hij is gearriveerd rijden ze met auto’s en brommers in ‘een rally’ door de hoofdstraat. Ik kreeg ook een zonne-klep, zal hem in de hotelkamer achterlaten. Het symbool van de Congrespartij is een handje, dat van de BJP een lotus.

Gisteren reed ik in een tuktuk naar het centrum en bij me zaten 2 heren, waarvan je op grote afstand kon zien op welke partij ze gaan stemmen. Het leek net of de ene een soort ‘Hitler-lok’ had, maar dat viel na een nauwkeuriger blik erop mee. (Niet te snel oordelen….) Ze vroegen naar mijn indruk van Modi. Ik heb me laf op de vlakte gehouden daar in die tuktuk, zei dat ik er te weinig van wist om een goede mening te vormen. ik denk dat ze het verder wel begrepen. Ze zijn bij de omstreden Ram-site (nog geen tempel) uitgestapt.

En nog even over het schoonmaken: de heren kwamen uit Varanassi en vroegen of ik daar ook was geweest en zo ja, wanneer? Ik antwoordde 2 jaar geleden. (Ik vond het er toen erg vies). Het was nu enorm schoon! Varanassi staat op nummer 24 van de ranglijst. Ik vermoed dat Modi naast het toilettenbeleid (waar hier overigens niets van te merken valt) ook een schoonmaakbeleid voert. Alweer een goed plan. Volhouden en uitbreiden naar het hele plaatsje lijkt me.

Dit is het partijkantoor van de Congrespartij in Faizabad, een plaatsje 10 km verderop.

Het is een beetje een drukke foto. Het jongetje loopt met een stellage met koopwaar. Ik zag hem aankomen en wachtte voor de foto tot hij precies op de goede plek liep. Ja, en toen kwam die riksha en die auto.

7 april Ik zit aan het ontbijt in waarschijnlijk….. het beste hotel alhier. (Een eenvoudig Indiaas hotel, dat geen buitenlandse toeristen gewend is en: de douche is warm!) Ik zit dus aan het ontbijt en lees ondertussen de krant. De ‘pagina’ valt open bij een foto van een wasmachine waar de was uitpuilt. Iets over dertigers en volwassenen worden. Ondertussen wordt de vloer geveegd, ik wuif ‘niet mijn kant op’ en dan komt de man van het restaurant, gekleed in een dhoti (doek om de heupen, slechts een doek) me vertellen dat de idli (een soort rijst bolletje) 5 minuten op zich laat wachten. Hij werpt ondertussen een blik op de ipad en de was aldaar. Ik besluit dit niet te gaan uitleggen en wijs naar buiten: ‘Rain!’ Het heeft vannacht geregend en het is zo heerlijk fris daar buiten, sinds Kerala is het alleen maar warmer geworden. ‘The heat is building up’ en nu eindelijk weer ‘ns een buitje, het lijkt even mei in Nederland. Ik kan me goed voorstellen dat het hier feest is als de monsoon eindelijk aankomt.

Tegelijk met de idli verschijnt een dame met een emmer en een zwabber, dit is het moment om de vloer te dweilen. Ook zij wenst me ‘Good morning’.

Ik bestel nog maar een kopje chai en wil daarna snel naar buiten. De zon breekt door en het zal weer snel warm worden. En ik ga mijn wasje afgeven.

Gisteravond ben ik hier met de trein aangekomen. Ik had een plaats in de 2-tier-ac, de 2e klas met fan: 4 bedden per coupe. De man van de lakens en deken (die ik als extra kussentje gebruikte) had goed voor me gezorgd en hielp me bij het uitstappen. Om te bedanken gaf ik hem wat rupees. Hij bedankte me op Indiase wijze: een buiging om de voeten even aan te raken. Ik had het al vaker gezien, op stations als familieleden afscheid namen. Een mooi en ontroerend gebaar (maar ik voelde me wel een beetje opgelaten).

Ayodhya is de plaats waar de god Ram (de 7e avatar -incarnatie- van Vishnu) geboren is. Hij is de hoofdpersoon uit de Ramanya.

Op de ‘geboorteplek’ stond ooit een tempel (is het verhaal) en in de middeleeuwen is daar een moskee opgebouwd: de Babi Masjid moskee. Deze is in 1992 door fanatieke Hindoes afgebroken, (mede door directe bemoeienis van de BJP) met grote onrusten en vele doden tot gevolg. Sindsdien heet het ‘the Ayodhya dispute’. De tempel is nog niet ‘herbouwd’. Er vinden nog steeds rechtszaken plaats en als de rechters verstandig zijn, komt de eerstkomende uitspraak na 13 april (de geboortedag van Ram) en na de verkiezingen.

Het Ayodhya dispute is politiek, historisch en sociaal-religieus en speelt een grote rol in India en in de komende verkiezingen.

Hier bezoekt Priyanka Gandhi (kleindochter van Indira) de Hanumantempel in Ayodhya. Ook de leiders van de seculiere Comgrespartij bezoeken nu tijdens hun verkiezingsbezoeken de tempels en bidden er.

De Hanumantempel vandaag.

Hanuman is de apengod. Apen spelen een belangrijke rol in de verhalen. Zoals de Boeddha honing van de apen kreeg, zo won Ram de strijd tegen het kwaad dankzij de apen.

Apen zijn overal aanwezig in Ayodhya, als beeld en in natura.

Er wordt ontzettend schoongemaakt, dwz (alleen) de belangrijke plaatsen, zoals de Ghats, de trappen waarlangs de pelgrims naar de rivier gaan om te baden. Ayodhya is 1 van de 7 heilige plaatsen, wie hier gebaad heeft gaat bij sterven rechtstreeks naar de hemel.

Het daadwerkelijke feest is pas over 5 dagen, het stadje loopt vol, de trappen zijn schoon en tot nu toe heeft er hier nog niemand gebaad.

Zelfs het kroos (of wat daar voor doorgaat) wordt uit het water gehaald. Soms betrap ik mezelf op de angstige gedachte ‘als Modi hier maar niet als verkiezingsstunt komt baden’, zo wonderbaarlijk schoon wordt het.

In verband met de politiek-religieuze spanningen is er een enorme legermacht aanwezig. Hier bij de toegang tot de ghats. Mijn reisgids schrijft dat een bezoek vanuit Israel aan de Gazastrook eenvoudiger is dan een bezoek aan de Ramtempel dus die sla ik maar over. Inmiddels sta ik alweer wel met de soldaten op allerlei ‘selfies’.

Ik lees hier ‘the Hindus, an alternative history’ door Wendy Doniger. Zij heeft weer een andere invalshoek: de feministische. in dit boek besteedt ze uitgebreid aandacht aan de rol van Sita, de vrouw van Ram. Wendy Doniger is een Amerikaanse Indologe die diverse boeken over het Hindoeisme geschreven heeft. Ze is 1 van de ‘deskundigen’. En ja….. de conservatieve Hindoe’s, de brahmanen, en de BJP die zijn het natuurlijk niet met haar eens. Er schijnt een Hindoeistische fatwa over haar te zijn uitgesproken. Ze lijkt me niet het type dat daar wakker van ligt.

Het is een genot haar boeken te lezen. Ze weet waar ze het over heeft, schrijft met humor, zet alles in een groter verband en citeert regelmatig bv literaire schrijvers, waarmee ze tegelijkertijd hun visie geeft en van commentaar voorziet.